Les 2 – Stemming

Slendro toonschaal


Pelog toonschaal


Demonstratie slendro en pelog toonschalen

Gong kebyar instrumenten zijn gestemd volgens de pelog selisir modus. De tonen heten ding, dong, deng, dung en dang (in notatie aangeduid met de klinkers i-o-e-u-a). Deze tonen komen bij de instrumenten die Swara Santi gebruikt ongeveer overeen met de westerse noten cis-d-e-gis-a (dus een halve toon lager dan hierboven genoteerd staat). De stemming is specifiek voor het atelier van I Nyoman Sudarna, waar de instrumenten van Swara Santi zijn gebouwd. De stemming van Balinese instrumenten kan sterk variëren per regio of zelfs per dorp, zowel in toonhoogte als in toonsafstanden. Bovendien verandert de stemming ook in de loop van de tijd, afhankelijk van de heersende smaak.

Ombak

De gangsa, calung, jegogan en gender rambat zijn paarsgewijs gestemd. Daarbij klinkt één instrument een fractie hoger dan het andere. Het verschil in frequentie is bij gong kebyar instrumenten ongeveer 10 Hertz. Hierdoor ontstaat een karakteristieke trilling, de ombak (golf). Het laaggestemde instrument heet penumbang (gonzer), het andere pengisep (zuiger).

In dit geluidsvoorbeeld met twee calung worden achtereenvolgens de penumbang, de pengisep en beide instrumenten tegelijk aangeslagen.